CHEMSS 2016

CHEMSS 2016 – aktywne kreowanie globalnego bezpieczeństwa chemicznego

Światowy Kongres Bezpieczeństwa Chemicznego - Chemical Safety and Security Summit CHEMSS2016 (www.chemss2016.org), któremu towarzyszyły  Międzynarodowe Targi Bezpieczeństwa Chemicznego - Chem-Safety Expo, odbył się w dniach 18-20 kwietnia 2016 r. w Kielcach. Organizatorem Kongresu  i Targów były Międzynarodowe Centrum Bezpieczeństwa Chemicznego (ICCSS) w Warszawie (www.iccss.eu) i Targi Kielce (Targi Kielce).

Światowy Kongres Bezpieczeństwa Chemicznego – Chemss2016, któremu przewodniczył amb. Krzysztof Paturej, prezes ICCSS, był pierwszym światowym zgromadzeniem interesariuszy i udziałowców ze wszystkich sektorów chemii, przemysłu, agend rządowych, nauki, społeczeństwa obywatelskiego, organizacji pozarządowych, niezależnych ekspertów. Chemss2016 i Targi zgromadziły ponad 400 uczestników z 47 krajów, w większości z państw rozwijających się. Najliczniejsze delegacje na Chemss2016 pochodziły z Chin, USA, Ukrainy i Polski. Specjalne przesłanie do uczestników Chemss2016 przekazał wicepremier Mateusz Morawiecki, który podkreślił rangę bezpieczeństwa chemicznego dla bezpieczeństwa międzynarodowego, krajowego, rozwoju gospodarczego i ochrony środowiska i współpracy międzynarodowej.

Światowy Szczyt Bezpieczeństwa Chemicznego CHEMSS 2016 zapoznał agendy rządowe, organizacje międzynarodowe, przedstawicieli przemysłu, obrony cywilnej i ratownictwa oraz użytkowników chemii z najlepszymi technikami i programami zwiększającymi bezpieczeństwo chemiczne. Zagwarantowały  to liczne sesje, szkolenia, analizy konkretnych przypadków i rozwoju globalnej polityki bezpieczeństwa chemicznego oraz udostępnianie najlepszych praktyk. Program szczytu obejmował 25 sesji tematycznych oraz dwie imprezy towarzyszące: seminarium „Ocena wpływu inwestycji na środowisko” oraz polsko-amerykańskie forum „Cyber-bezpieczeństwo i niezawodność przemysłowych systemów kontroli”, praktyczne pokazy polskich agend państwowych i firm w zakresie reagowania kryzysowego i przeciwdziałania zagrożeniom chemicznym, a także prezentacje nowoczesnych rozwiązań technicznych i sprzętu w zakresie bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego.

W trakcie Chemss2016 podjęto wiele konkretnych ustaleń, które tworzą szeroka przestrzeń dla rozwoju bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego na poziomie lokalnym, krajowym, regionalnym i w świecie.

Chems2016 przyjął na sesji końcowej, której przewodniczył Dr Andrzej Jagusiewicz, dyr. ds. eco-rozwoju i współpracy  międzynarodowej w ICCSS i współprzewodniczył David Wulf, dyrektor w Departamencie Bezpieczeństwa Wewnętrznego USA, deklarację szczytu na temat rozwoju współpracy międzynarodowej w celu zwiększenia bezpieczeństwa chemicznego, pierwszy tego typu dokument w świecie, która łączy bezpieczeństwo procesowe i ekologiczne z przeciwdziałanie wykorzystywaniu chemii w celach zabronionych i podkreśla potrzebę rozwoju globalnej kultury bezpieczeństwa chemicznego. W Deklaracji odnotowano również rolę ICCSS jako międzynarodowego lidera w rozwoju bezpieczeństwa chemicznego.

Uczestnicy Chemss2016 podkreślili rangę rezolucji Rady Bezpieczeństwa NZ Nr 1540 (2004) dla rozwoju bezpieczeństwa chemicznego jako ważnego elementu bezpieczeństwa krajowego i międzynarodowego.  

Uczestnicy Chemss2016  podkreślili rolę Organizacji do Spraw Zakazu Broni Chemicznej (OPCW) jako platformy współpracy w redukcji zagrożenia chemicznego.

Uczestnicy Chemss2016  z zadowoleniem przyjęli porozumienie paryskie w sprawie zmian klimatu.

W trakcie Forum Afrykańskiego uczestnicy zadeklarowali, że bezpieczeństwo chemiczne jest ważnym elementem rozwoju gospodarczego bezpieczeństwa poszczególnych państw i całego regionu, a także wyrazili gotowość do wdrażania środków prawnych i organizacyjnych dla bezpiecznego prowadzenia działalności gospodarczej. Forum Afrykańskie podkreśliło rangę programu ICCSS ws. bezpieczeństwa chemicznego w Kenii (link do programu), finansowanego przez Norwegię, jako rozwiązania modelowego, dla umocnienia  bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego w Afryce.

Forum polsko-chińskie nt. dialogu i współpracy nt. redukcji zagrożeń chemicznych i bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego, które odbyło się w Paku Technologicznym w Puławach, przyjęło wspólny komunikat ICCSS i Chińskiej Federacji Przemysłu Chemicznego i Petrochemicznego (CPCIF), nt. rozwoju współpracy. Uzgodniono przystąpienie do realizacji w Chinach programu ICCSS nt. lokalnej odpowiedzialności i świadomości w bezpieczeństwie chemicznym. Strona chińska zaprosiła partnerów polskich i międzynarodowych do współpracy, poprzez ICCSS, w rozwoju programu bezpieczeństwa lokalnego w Chinach i wskazała ICCSS jako punkt kontaktowy. Strona chińska potwierdziła strategiczne partnerstwo z ICCSS w przygotowaniu i realizacji kolejnych edycji Chemss. 

W trakcie Forum Ukraińskiego przeprowadzono ćwiczenia sztabowe: „Bezpieczna Granica”, z udziałem Ukrainy, Polski i USA, w celu przeciwdziałania nielegalnemu tranzytowi przez granicę związków chemicznych. Wiodącym postulatem Forum Ukraińskiego jest deklaracja wspólnego działania i pomocy dla stworzenia systemu ochotniczych straży pożarnych na Ukrainie, w ramach programu zintegrowanego bezpieczeństwa chemicznego na Ukrainie, który jest realizowany przez OBWE i koordynowany przez ICCSS. 

Sesja nt. innowacyjnych rozwiązań w utylizacji niebezpiecznych chemikaliów uzgodniła powołanie stałego forum wymiany doświadczeń utylizacji niebezpiecznych chemikaliów i odpadów przemysłowych, z wykorzystaniem doświadczeń z  stosowanych w utylizacji materiałów wybuchowych lub broni chemicznej.

W trakcie Jordańskiego Forum Bezpieczeństwa Chemicznego, przedstawiciele Jordanii i ICCSS poinformowali o wspólnej inicjatywie opracowania dokumentu roboczego nt. środków budowy zaufania w bezpieczeństwie chemicznym na Bliskim Wschodzie. 

Forum nt. budowania lokalnej świadomości, odpowiedzialności i reagowania na zagrożenia chemiczne, potwierdziło, że tradycyjne metody reagowania kryzysowego nie są już wystarczające, aby sprostać nowym wyzwaniom, które niesie rosnąca liczba awarii chemicznych i katastrof, niezależnie od tego czy mają one przyczyny naturalne, czy są też rezultatem działalności człowieka. Sprostanie potencjalnym zagrożeniom, związanym z działalnością z substancjami niebezpiecznymi, wymaga zaangażowania wszystkich interesariuszy na poziomie lokalnym, w tym przedstawicieli administracji, sektora prywatnego, przemysłu, społeczeństwa obywatelskiego i środków społecznego przekazu. Forum odnotowało znaczenie i potwierdziło poparcie dla programu ICCSS pt. "Lokalna świadomość i odpowiedzialność w bezpieczeństwie chemicznym" jako modelowego programu umacniania bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego na poziomie lokalnym.  

Sesja nt.  Globalnego Partnerstwa G7 przeciwko proliferacji broni masowego rażenia i spotkanie Grupy Roboczej ds. Bezpieczeństwa Chemicznego, odnotowały poparcie przedstawicieli Grupy G7 i Globalnego Partnerstwa dla rozwoju bezpieczeństwa chemicznego w skali globalnej.      

Seminarium nt. zintegrowanej oceny oddziaływania – dla nowych i istniejących zakładów przemysłowych, potwierdziło rangę zintegrowanej oceny oddziaływania na środowisko dla oceny, w jakim stopniu inwestycja będzie wpływała na otoczenie oraz czy istnieje możliwość minimalizacji tego wpływu.

Sesje nt. przemysłowych programów wspomagających ratowników w sytuacjach incydentu z użyciem materiałów niebezpiecznych; odpowiedzialnego rolnictwa i bezpieczeństwa nawozów; programów w zakresie kontroli przewozu chemikaliów; dobrowolnych programów dla bezpiecznego przewozu chemikaliów, przedstawiły najlepsze istniejące krajowe i przemysłowe programy i praktyki. Będą one rozwijane i oferowane w ramach programów współpracy i dzielenia się najlepszymi praktykami. Należy podkreślić, że Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego USA odegrał wiodącą rolę w przedstawieniu najlepszych krajowych programów i praktyki. Ze strony przemysłu najliczniej były przedstawione programy bezpieczeństwa chemicznego w ramach DOW Chemicals Company.

Sesja nt. encykliki papieża Franciszka  Laudato si' - "Bądź Pochwalony "  podjęła temat zaangażowania osób wierzących i przedstawicieli religii na rzecz środowiska. Sesja odnotowała, że treść encykliki jest i może stać się inspiracją dla praktycznych działań w szeroko pojętej ochronie środowiska oraz umocnieniu bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego.

W czasie Szczytu przyznano Chemical Security Milestones – specjalna nagrodę ufundowaną przez ICCSS za wkład w rozwój bezpieczeństwa chemicznego w świecie w kilku kategoriach: osobistości (Amb. B.Jenkins, Dep. Stanu USA), administracji państwowej (M.Borowski, Prezes UDT), organizacji międzynarodowej (Amb. V.Verba, OBWE w Kijowie), biznes (T.Scott, DOW Chemicals, nauki (M.Martellini, Włochy), społeczeństwa obywatelskiego (O.Sadovskyi, Związek Chemików Ukrainy). Specjalne wyróżnienia Chemical Security Milestone otrzymali: Amb. K.Mworia z Kenii, Dyr. D.Wulf z Dep. Bezpieczeństwa Wewnętrznego USA, Amb. H.Farajvand z Iranu oraz A.Mochoń, prezes Targów Kielce.

W części targowej -Chemss-Safety -Expo wzięło udział ponad 50 wystawców z najnowszymi rozwiązaniami technicznymi i sprzętowymi w zakresie bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego. Ważnym elementem wystawy była część pokazowa Chem-Arena, na którą złożyły się zarówno wystąpienia i prezentacje produktów poszczególnych firm. Wystawcy potwierdzili zainteresowanie włączeniem się w rozwój programu ICCSS pt. "Lokalna świadomość i odpowiedzialność w bezpieczeństwie chemicznym" poprzez oferowanie i wdrażanie nowoczesnych technologii, sprzętu i programów szkoleniowych, w zakresie bezpieczeństwa chemicznego i ekologicznego.   

W trakcie sesji końcowej potwierdzono, że szczyt bezpieczeństwa chemicznego będzie organizowany corocznie. Miejsce i termin Chemss2017 będą ogłoszone wkrótce.    

Szkolenie dla Jemenu

Uczestnicy z powodzeniem ukończyli szkolenie i otrzymali dyplomy. Szkolenie poszerzyło wiedzę i praktyczne doświadczenie uczestników w zakresie bezpieczeństwa chemicznego poprzez serię wykładów, spotkań i praktycznych zajęć.

Należy podkreślić, że jemeńscy uczestnicy potwierdzili swoją wiedzę i doświadczenie w kwestiach dotyczących bezpieczeństwa chemicznego i ochrony środowiska. Aktywnie uczestniczyli w działaniach szkoleniowych i dzieląc się swoimi doświadczeniami.

Kursanci uzyskali kompletny wgląd na temat bezpiecznego zarządzania chemikaliami. W tym czasie zidentyfikowane zostały nieprawidłowości dotyczące bezpieczeństwa chemicznego Jemenu:

1. Brak kompleksowego programu ochrony infrastruktury.
2. Brak znajomości rodzaju zagrożeń chemicznych w Jemenie.
3. Słabość administracji centralnej mającej na celu monitorowanie i kontrolę przepływ substancji chemicznych;
4. Brak narzędzi prawnych, administracyjnych i technicznych w celu wprowadzenia bezpieczeństwa chemicznego.
5. Nielegalne wysypiska śmieci
6. Brak synergii pomiędzy prawem krajowym z obowiązującymi przepisami międzynarodowymi w zakresie chemikaliów w Jemenie oraz regionie.

Przedstawione powyżej szkolenie było pierwszym krokiem zbliżającym do rozpoczęcia pełnoprawny programu wprowadzenia trwałego i ciągłego bezpieczeństwa chemicznego w Jemenie. Jak było to już kilkukrotnie zgłoszone przy wielu okazjach Jemeńscy uczestnicy oczekują, ze szkolenia przyniosą trwałe rezultaty i będą kontynuowane. Proponujemy zatem, aby ruszyć ze szkoleniami zorientowanymi na zrównoważony program w Jemenie skierowany do do szerszej grupy władz Jemenu. Widzimy następujący sposób działania: szkolenie zatwierdzi ICCSS posiadający wymagane możliwości organizacyjne, logistyczne i materialne, jak również świadomośź kulturową, aby wspierać władze Jemenu dążące zwiększenia bezpieczeństwa chemicznego.

Kurs szkoleniowy NATO

1. Informacje ogólne

Program Nauka dla Pokoju i Bezpieczeństwa NATO oraz Rząd Polski pragną poinformować o specjalistycznym kursie szkoleniowym na temat identyfikacji i neutralizacji chemicznych improwizowanych ładunków wybuchowych, który ma na celu promowanie wyższego poziomu bezpieczeństwa na całym świecie.

Partnerskimi instytucjami biorącymi udział w organizacji kursu są: Wojskowa Akademia Techniczna w Warszawie, Wojskowy Instytut Techniki Inżynieryjnej we Wrocławiu, Instytut Chemii Bioorganicznej i Petrochemii Narodowej Akademii Nauk w Kijowie, Międzynarodowe Centrum Bezpieczeństwa Chemicznego (ICCSS) i inni.

Kurs organizowany jest w ramach Programu dla Nauki i Bezpieczeństwa NATO przy wsparciu Rządu RP. Odbędzie się on w dniach 22-30 maja 2014 roku w Wojskowym Instytucie Techniki Inżynieryjnej we Wrocławiu.

Kurs ma na celu przeszkolenie osób odpowiedzialnych za pierwszą reakcję w chwili zagrożenia, EOD oraz członków jednostek antyterrorystycznych, którzy będą mogli wykorzystać wiedzę i doświadczenie zdobyte podczas w kursu w trakcie wykonywania swoich obowiązków. Procedura wyboru zawodników będzie szczególnie surowa. Kraje muszą wykazać środki bezpieczeństwa obowiązujące przy wyborze swoich kandydatów. Opis tych środków powinien być uwzględniony w dokumentacji wniosku. Organizatorzy ocenią działania podjęte w celu spełnienia odpowiednich standardów. 

Kurs jest przeznaczony dla uczestników z doświadczeniem w niszczeniu amunicji wybuchowej (EOD), inżynierii bezpieczeństwa, a także ratowników. W kursie będzie mogło wziąć udział maksymalnie 22 uczestników. 

Kurs został przygotowany z zastosowaniem podejścia "traine-the-trainer" dla uczestników, którzy są gotowi do dzielenia się wiedzą i doświadczeniem zdobytymi w swoim kraju.

 

2. Ogólne cele kursu

Nadrzędnym celem jest zwiększenie bezpieczeństwa publicznego poprzez promowanie zaawansowanych technologii, metodologii i najlepszych praktyk w zakresie przygotowania odpowiednich agencji rządowych do reagowania na zagrożenia stworzone przez chemiczne improwizowane ładunki wybuchowe - Chem-IED.
Konkretne cele koncentrują się wokół szkolenia jako metody gromadzenia rozpowszechniania wiedzy. Głównym celem jest zebranie, usystematyzowanie i dostosowanie najlepszych technik dostępnej wiedzy specjalistycznej. Kurs daje możliwość budowania i doskonalenia umiejętności zawodowych uczestników. 

 

3. Znaczenie bezpieczeństwa

Nadrzędnym tematem kursu są chemiczne improwizowane ładunki wybuchowe. Celem jest przygotowanie do gotowości oraz pierwszej reakcji na wypadek incydentu z udziałem szkodliwych substancji w postaci improwizowanych materiałów wybuchowych. 

 

4. Wpływ specjalistycznego kursu szkoleniowego na bezpieczeństwo

Ze względu na niedobór wiedzy i doświadczenia w zakresie gotowości i reagowania na incydenty z udziałem Chem-IED, w sytuacji wystąpienia zasady postępowania nie są usystematyzowane. ATC jest to pierwsza inicjatywa mająca na celu poprawę zdolności państw w reagowaniu na zagrożenia tego typu. Organizatorzy spodziewają się wdrażania wiedzy zdobytej przez uczestników w ich krajach.